شرکت‌ها در سال ۱۴۰۵ حتی با معافیت هم ممکن است مالیات بدهند!

شرکت‌ها در سال ۱۴۰۵ حتی با معافیت هم ممکن است مالیات بدهند!

تراز ارقام کاسپین 12

*شرکت‌ها در سال ۱۴۰۵ حتی با معافیت هم ممکن است مالیات بدهند!*

یکی از فنی‌ترین احکام مالیاتی قانون بودجه سال ۱۴۰۵، مربوط به حداقل نرخ مؤثر مالیات اشخاص حقوقی است.
طبق بند ۱-۸ جدول احکام مالیاتی بودجه ۱۴۰۵، برای اشخاص حقوقی، حداقل نرخ مؤثر مالیات برای عملکرد سال ۱۴۰۵ برابر است با:
۱۰ درصد
❓️ اما این حکم برای چه شرکت‌هایی مهم است؟
برای شرکت‌هایی که مجموع سود مشمول مالیات و سود معاف از مالیات آن‌ها از:
 ۳۰۰ میلیارد ریال
یعنی:
 ۳۰ میلیارد تومان
بیشتر باشد. 
 *نرخ مؤثر مالیات یعنی چه؟*
به زبان ساده، نرخ مؤثر مالیات یعنی:
 شرکت در نهایت، نسبت به سود واقعی یا سود قابل محاسبه خود، چند درصد مالیات داده است؟
در ادبیات مالیاتی، نرخ مؤثر معمولاً از نسبت مالیات پرداختی به سود قبل از مالیات به دست می‌آید. این شاخص نشان می‌دهد بعد از اثر معافیت‌ها، بخشودگی‌ها و مشوق‌های مالیاتی، بار واقعی مالیات شرکت چقدر شده است. 
اما در حکم بودجه ۱۴۰۵، معیار خاصی آمده است:
 نسبت مالیات به مجموع سود معاف از مالیات و سود مشمول مالیات
یعنی قانون‌گذار می‌خواهد ببیند شرکت، بعد از استفاده از معافیت‌ها، نرخ صفر، کاهش نرخ و سایر مشوق‌ها، در نهایت حداقل چه درصدی از مجموع سود خود را به‌عنوان مالیات پرداخت می‌کند.
*چرا این حکم مهم است؟*
چون بعضی شرکت‌ها به دلیل استفاده از معافیت‌ها، نرخ صفر مالیاتی، کاهش نرخ و سایر مشوق‌ها، عملاً مالیات بسیار کمی نسبت به سود خود پرداخت می‌کنند.
گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد نرخ مؤثر مالیات شرکت‌ها در ایران در سال ۱۴۰۰ حدود ۷.۴ درصد برآورد شده؛ در حالی که نرخ قانونی مالیات اشخاص حقوقی طبق ماده ۱۰۵ قانون مالیات‌های مستقیم ۲۵ درصد است. علت اصلی این فاصله، معافیت‌ها و بخشودگی‌های مالیاتی ارزیابی شده است. 
پس این حکم بودجه‌ای، در واقع یک پیام دارد:
 شرکت‌های بزرگ نباید صرفاً با استفاده از انواع مشوق‌ها، نرخ مؤثر مالیات خود را بیش از حد پایین بیاورند.
⭕️ *یک مثال ساده برای فهم موضوع*
فرض کنید یک شرکت در سال ۱۴۰۵، مجموعاً:
 ۱۰۰ میلیارد تومان سود مشمول و معاف داشته باشد.
بعد از اعمال معافیت‌ها، نرخ صفر، کاهش نرخ و سایر مشوق‌ها، مالیات نهایی شرکت طوری محاسبه شود که فقط معادل ۵ درصد مجموع سود او باشد.
در این حالت، چون نرخ مؤثر مالیات شرکت کمتر از حداقل ۱۰ درصد است، باید بررسی شود که آیا حکم حداقل نرخ مؤثر مالیات درباره آن شرکت اعمال می‌شود یا نه.
 *نکته مهم: این حکم برای همه شرکت‌ها نیست*
این حکم مخصوص اشخاص حقوقی است و به‌طور خاص درباره شرکت‌هایی اهمیت دارد که مجموع سود مشمول و معاف آن‌ها از ۳۰ میلیارد تومان بیشتر باشد.
پس این حکم را نباید با مالیات مشاغل، مالیات حقوق یا مالیات اشخاص حقیقی اشتباه گرفت.
❌️ * نکته مهم‌تر: فروش ملاک نیست، سود ملاک است*
عدد ۳۰ میلیارد تومان، مربوط به سود است؛ نه فروش، نه گردش حساب، نه درآمد ناخالص.
✔️ یعنی ممکن است شرکتی فروش بسیار بالایی داشته باشد، اما سود مشمول و معاف آن به این حد نرسد؛ یا برعکس، فروش کمتر اما سود بالاتری داشته باشد.
پس برای تشخیص شمول این حکم، باید صورت‌های مالی و اظهارنامه شرکت دقیق بررسی شود.
⭕️ استثناها را جدی بگیرید
در متن حکم، برخی درآمدها و مزایا از شمول این حداقل نرخ مؤثر مستثنا شده‌اند؛ از جمله برخی درآمدهای دارای مزایای زمان‌دار، برخی سرمایه‌گذاری‌های موضوع ماده ۱۳۲، و مواردی مانند ماده ۸۱، ماده ۱۳۹، تبصره‌های ماده ۱۴۳، ماده ۱۴۳ مکرر، برخی بندهای ماده ۱۴۵ و ماده ۲۸۰ قانون مالیات‌های مستقیم. 
بنابراین *نباید این حکم را ساده‌سازی کنیم و بگوییم:*
 «همه شرکت‌های دارای معافیت، حتماً باید ۱۰ درصد مالیات بدهند.»
تراز ارقام کاسپین
حکم دقیق‌تر این است:
▶️  _اگر شرکت حقوقی مشمول این بند باشد، بعد از اعمال معافیت‌ها و مشوق‌ها، نرخ مؤثر مالیات او نباید از حداقل مقرر کمتر شود؛ مگر در مواردی که قانون استثنا کرده است._ 
❌جمع‌بندی:
در سال ۱۴۰۵:
 1⃣حداقل نرخ مؤثر مالیات برای برخی اشخاص حقوقی: ۱۰ درصد
2⃣ آستانه ورود به حکم: سود مشمول و معاف مازاد بر ۳۰ میلیارد تومان
 3⃣معیار، سود است؛ نه فروش یا گردش حساب.
 4⃣این حکم بعد از اعمال معافیت‌ها، نرخ صفر، کاهش نرخ و سایر مشوق‌های مالیاتی بررسی می‌شود.
 5⃣همه معافیت‌ها مشمول این محدودیت نیستند و استثناهای مهمی در متن حکم وجود دارد.
 6⃣این بند برای شرکت‌های بزرگ و دارای معافیت‌های قابل توجه، بسیار مهم است.

تراز ارقام کاسپین
خدمات مالیاتی
مشاوره مالیاتی
خدمات مالیاتی در قزوین
خدمات مالیاتی قزوین